Ελεύθεροι επαγγελματίες: Τριπλό «κούρεμα» στον λογαριασμό της Εφορίας

Τρεις διαφορετικές παρεμβάσεις έρχονται να «ξεφουσκώσουν» τον φορολογικό λογαριασμό των ελεύθερων επαγγελματιών: το «κούρεμα» του τεκμαρτού εισοδήματος, η νέα φορολογική κλίμακα και, σε δεύτερο χρόνο, η μείωση της προκαταβολής φόρου.

Το πακέτο που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ αλλάζει την εξίσωση για εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολουμένους. Περίπου 155.000 επαγγελματίες αναμένεται να ωφεληθούν από την κατάργηση των προσαυξήσεων στο τεκμήριο, ενώ χαμηλότερο φόρο θα δουν στα εκκαθαριστικά του 2027 όσοι δηλώσουν εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ. Μεγαλύτερο είναι το όφελος για νέους έως 30 ετών και οικογένειες με παιδιά.

Οι αλλαγές ξεδιπλώνονται στα εξής μέτωπα:

-    Τεκμήρια. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται το μεγαλύτερο μέρος των προσαυξήσεων του τεκμαρτού εισοδήματος για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Συγκεκριμένα, καταργούνται δύο «πέναλτι» που μπορούσαν να ανεβάσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα: η προσαύξηση κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και εκείνη που συνδεόταν με τη διαφορά του τζίρου από τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ. Ως ελάχιστη βάση παραμένει ο κατώτατος μισθός, προσαυξημένος με τις τριετίες. Η λογική του νέου συστήματος είναι ότι ένας επαγγελματίας δεν θα επιβαρύνεται πλέον με υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα επειδή απασχολεί προσωπικό ή επειδή ο τζίρος του βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο του κλάδου.

Παράλληλα, διευρύνεται η περίμετρος της έκπτωσης κατά 50% στο τεκμήριο. Το όριο αυξάνεται στους οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ισχύει σήμερα.

-    Εκμεταλλευτές ταξί. Το τεκμήριο θα υπολογίζεται πλέον με βάση το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, επαγγελματίας που κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου και όχι σαν να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το όχημα. Παράλληλα, εξαιρούνται από το τεκμήριο ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, κυρίως σε περιπτώσεις όπου η άδεια έχει περιέλθει στην κατοχή τους μέσω κληρονομικής διαδοχής.
-    Προκαταβολή φόρου. Μικρότερη γίνεται και η προκαταβολή φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις, η οποία μειώνεται από το 55% στο 50%. Η αλλαγή, ωστόσο, θα ισχύσει από το φορολογικό έτος 2027. Αυτό σημαίνει ότι για τα εισοδήματα του 2026, τα οποία θα δηλωθούν το 2027, η προκαταβολή θα εξακολουθήσει να υπολογίζεται με συντελεστή 55%.
-    Νέα φορολογική κλίμακα. Το πρώτο μεγάλο φορολογικό όφελος θα φανεί στα εκκαθαριστικά του 2027 μέσω της νέας κλίμακας φορολογίας εισοδήματος. Για τους αυτοαπασχολουμένους άνω των 30 ετών, χωρίς παιδιά ή με έως τρία εξαρτώμενα τέκνα, η ελάφρυνση κυμαίνεται από 20 έως 3.300 ευρώ, ανάλογα με το εισόδημα και την οικογενειακή κατάσταση. Για τους πολύτεκνους το όφελος είναι μεγαλύτερο και μπορεί να φθάσει έως τα 5.300 ευρώ.