Σενάρια που μέχρι σήμερα έμοιαζαν να ανήκουν αποκλειστικά και μόνο στη σφαίρα του κινηματογράφου και των τηλεοπτικών σειρών κατασκοπείας περνούν πλέον και επίσημα στο πεδίο της ελληνικής έννομης τάξης. Με πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στο Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, το Δημόσιο θεσπίζει ένα πλήρες και λεπτομερές πλαίσιο για τη δημιουργία και χρήση συγκαλυμμένων ταυτοτήτων από μυστικούς αστυνομικούς αλλά και ιδιώτες συνεργάτες που θα δρουν κατ’ εντολήν των Αρχών. Πρόκειται για μια θεσμική τομή που επιχειρεί να βάλει αυστηρούς κανόνες και νομική θωράκιση σε πρακτικές που διεθνώς εφαρμόζονται εδώ και δεκαετίες στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της τρομοκρατίας, αλλά στη χώρα μας κατέγραφαν έλλειψη. Τώρα όμως, έστω και με καθυστέρηση, εκσυγχρονίζονται και οι ελληνικές υπηρεσίες.
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) υπ’ αριθμόν 4871/30-10-2025, υπογεγραμμένη από τα συναρμόδια υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Προστασίας του Πολίτη (την οποία υπογράφουν ο υφυπουργός Αθανάσιος Πετραλιάς και οι υπουργοί Γιώργος Φλωρίδης και Μιχάλης Χρυσοχοΐδης), εξειδικεύει επί της ουσίας τις προβλέψεις του άρθρου 254 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας που δίνει το δικαίωμα «διενέργειας συγκαλυμμένης έρευνας υπό την εποπτεία εισαγγελέα». Στην πράξη, καθορίζει με ακρίβεια πώς ένας ανακριτικός υπάλληλος ή ιδιώτης που τελεί υπό τις οδηγίες του κράτους μπορεί να αποκτήσει μια πλήρως λειτουργική δεύτερη κρυφή ζωή, με διαφορετική αστυνομική ταυτότητα, οικονομική δραστηριότητα και κοινωνικό αποτύπωμα, αποκλειστικά για υπηρεσιακούς λόγους και με στόχο την πρόληψη και καταστολή σοβαρών εγκλημάτων.
Στον πυρήνα της ρύθμισης βρίσκεται η οργανωμένη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πλήρους κάλυψης. Συγκροτείται μια ολόκληρη νομική και διοικητική υπόσταση που να αντέχει σε κάθε έλεγχο και να μην μπορεί να αποκαλυφθεί. Ο αρμόδιος προϊστάμενος της υπηρεσίας θα είναι εκείνος που θα αποφασίζει ποια συγκαλυμμένα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν σε κάθε περίπτωση, διαμορφώνοντας το προφίλ ενός προσώπου που, τυπικά, δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική ιδιότητα του πράκτορα.
Για να είναι πειστική αυτή η κάλυψη, η απόφαση προβλέπει όπως διαβάζουμε στη σχετική ΚΥΑ, τη δυνατότητα έκδοσης και χορήγησης όλων των αναγκαίων εγγράφων και στοιχείων ταυτοποίησης. Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να εκδοθούν δελτία αστυνομικής ή υπηρεσιακής ταυτότητας, διαβατήρια, αριθμοί φορολογικού μητρώου και κάθε άλλο διοικητικό στοιχείο που απαιτείται ώστε ο ρόλος να μην εμφανίζει κενά ή αντιφάσεις. Η μόνη σαφής εξαίρεση αφορά άδειες και πιστοποιήσεις που προϋποθέτουν πραγματική ικανότητα, όπως διπλώματα οδήγησης, άδειες χειρισμού σκαφών ή πιστοποιητικά για αεροσκάφη και μηχανήματα έργου. Αυτά θα μπορούν να χορηγηθούν πλαστά στον πράκτορα, μόνο εφόσον τα κατέχει ήδη με την πραγματική του ιδιότητα. Λογικό. Δεν θα μπορούσε να δοθεί στον ενδιαφερόμενο για παράδειγμα πλαστό δίπλωμα οδήγησης εάν δεν ξέρει να οδηγεί στην πράξη και εάν δεν έχει κανονικό δίπλωμα στην πραγματική του ζωή.
Εξίσου κρίσιμο σκέλος της συγκαλυμμένης δράσης είναι το οικονομικό. Η εμπλοκή σε κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος προϋποθέτει συχνά τη διακίνηση χρημάτων και τη συμμετοχή σε φαινομενικά ύποπτες συναλλαγές. Για τον λόγο αυτό, η ΚΥΑ παρέχει τη δυνατότητα στους πράκτορες που συνεργάζονται π.χ. με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων (Δ.Α.Ε.Ε.Β.) και τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (Δ.Α.Ο.Ε.) να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς, να συνάπτουν σχέσεις με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και να πραγματοποιούν οικονομικές συναλλαγές στο όνομα της κάλυψής τους, ακόμη και σε επίπεδο εισαγωγών, εξαγωγών και εμπορικής δραστηριότητας. Η εικόνα που δημιουργείται είναι εκείνη ενός «κανονικού» επαγγελματία ή επιχειρηματία, χωρίς εμφανείς δεσμούς με το κράτος, ώστε η παρουσία του να μην κινεί υποψίες.
Το θεσμικό πλαίσιο φτάνει μέχρι και την πρόβλεψη για τη δημιουργία πλήρως λειτουργικών επιχειρηματικών βιτρινών, σε οποιονδήποτε τομέα προϊόντων ή υπηρεσιών κριθεί απαραίτητος για τη συγκαλυμμένη αποστολή. Παράλληλα, καλύπτονται και οι πρακτικές ανάγκες της καθημερινότητας ενός τέτοιου ρόλου, από τη μίσθωση κατοικιών και επαγγελματικών χώρων μέχρι τη χρήση κάθε είδους μεταφορικού μέσου, χερσαίου, θαλάσσιου ή εναέριου, εφόσον αυτό εξυπηρετεί τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα τεχνολογικά μέσα. Οι εμπλεκόμενοι εξουσιοδοτούνται να χρησιμοποιούν υπηρεσίες κινητής και σταθερής τηλεφωνίας, δορυφορικές συνδέσεις, πρόσβαση στο διαδίκτυο και γενικότερα κάθε σύγχρονο μέσο επικοινωνίας, με την πρόβλεψη τεχνικής υποστήριξης όπου απαιτείται. Στόχος είναι να μην υπάρχει κανένας περιορισμός που θα μπορούσε να αποκαλύψει την πραγματική τους ταυτότητα ή να υπονομεύσει την αποστολή. Η χρηματοδότηση όλων αυτών των ενεργειών γίνεται μέσω ειδικού λογαριασμού που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος για υποθέσεις επείγοντος χαρακτήρα. Τα ποσά εκταμιεύονται με διαδικασίες που διασφαλίζουν την απόλυτη μυστικότητα, ενώ τυχόν αδιάθετα υπόλοιπα επιστρέφονται στο Δημόσιο μετά το τέλος της επιχείρησης.
Διαβάζουμε σχετικά στο άρθρο 6 της ΚΥΑ: «Μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης, ο προϊστάμενος της αρμόδιας για τη διενέργεια των ανωτέρω ειδικών ανακριτικών πράξεων Υπηρεσίας επιστρέφει με εμπιστευτικό έγγραφό του τα αδιάθετα χρηματικά ποσά στην Τράπεζα της Ελλάδος. […].Τα ποσά που διατέθηκαν για τις ανάγκες της συγκαλυμμένης δράσης και ανευρίσκονται σε οποιοδήποτε νόμισμα, είτε ως μετρητά, είτε ως κατατεθειμένα σε τραπεζικό λογαριασμό οποιουδήποτε είδους (προθεσμιακού, ταμιευτηρίου, όψεως, ατομικού ή κοινού) δεσμεύονται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας για τη διενέργεια των ανωτέρω ειδικών ανακριτικών πράξεων Υπηρεσίας ως ανήκοντα στο Ελληνικό Δημόσιο. Σε περίπτωση έκδοσης καταδικαστικής απόφασης δημεύονται υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Ακόμη δεσμεύονται τα κάθε είδους περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν με ποσά που διατέθηκαν για τη συγκαλυμμένη δράση, τα οποία δημεύονται με την καταδικαστική απόφαση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Σε περίπτωση που τα δεσμευθέντα περιουσιακά στοιχεία έχουν μεταβιβαστεί σε τρίτους, πλην του αυτουργού και των συμμετόχων στο έγκλημα, υποβάλλεται από αυτούς αίτηση για την άρση της δέσμευσης και την απόδοσή τους στον εισαγγελέα που χειρίζεται την υπόθεση, η οποία εκδικάζεται μαζί με την κύρια υπόθεση.
Όταν η αποστολή ολοκληρωθεί, το κράτος προβλέπει και το τελικό στάδιο: την εξαφάνιση κάθε ίχνους της ψεύτικης ζωής. Όλα τα έγγραφα, οι συμβάσεις και τα παραστατικά που συνδέονται με τη συγκαλυμμένη ταυτότητα τηρούνται σε ειδικό αρχείο και, μόλις η υπόθεση κλείσει οριστικά είτε με αμετάκλητη δικαστική κρίση είτε με αρχειοθέτηση, καταστρέφονται υποχρεωτικά. Ο πράκτορας επιστρέφει στην πραγματική του υπόσταση και η κατασκευασμένη ταυτότητα παύει να υφίσταται, σαν να μην υπήρξε ποτέ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οι όροι χρήσης που ισχύουν για τη δημοσίευση των σχολίων, έχουν ως εξής:
Κάτωθι των περισσοτέρων κειμένων του διαδικτυακού τόπου παρέχεται η δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους χρήστες/ επισκέπτες. Η δυνατότητα αυτή είναι καταρχήν ελεύθερη. Ωστόσο, η συντακτική ομάδα δύναται να προβεί άμεσα και χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση ή αιτιολόγηση, στη διαγραφή οιουδήποτε σχολίου κρίνει ότι είναι εκτός του δεοντολογικού πλαισίου, των στόχων και των υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου, ειδικά δε εάν αυτό είναι υβριστικό, ειρωνικό, έχει στόχο να προσβάλλει τρίτο πρόσωπο ή την ιστοσελίδα.
Σε καμία περίπτωση ο διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου δεν υιοθετεί, ενστερνίζεται, αποδέχεται ή εγγυάται την αλήθεια των προσωπικών σκέψεων, αντιλήψεων και πληροφοριών, οι οποίες εκφράζονται από τους επισκέπτες/χρήστες της ιστοσελίδας.
Με την αποστολή ενός σχολίου αυτόματα αποδέχεστε τους όρους χρήσης.
Η συντακτική ομάδα του Aridaia News