Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών, είχε διατυπώσει μια θέση που προκάλεσε συζητήσεις στον χώρο της αρχαιολογίας, ότι ο Μέγας Αλέξανδρος είναι θαμμένος στη Βεργίνα και όχι ο πατέρας του, Φίλιππος Β΄.
Σε συνέντευξή της στο δεύτερο τεύχος των «Τετραδίων Πολιτισμού», η διακεκριμένη βυζαντινολόγος είχε εκφράσει την πεποίθησή της, ότι ο τάφος που θεωρείται του Φιλίππου Β΄, ανήκει στην πραγματικότητα στον Αλέξανδρο. Η άποψή της ερχόταν σε αντίθεση με την κρατούσα θέση των Ελλήνων αρχαιολόγων, οι οποίοι ερευνούν επί δεκαετίες τα χώματα της μακεδονικής γης.
«Εγώ νομίζω, ότι είναι το μόνο πραγματικό, μεγάλο πράγμα που έχω κάνει. Τόσο σίγουρη είμαι», σημείωνε η Αρβελέρ, παραθέτοντας έξι επιχειρήματα για να στηρίξει τον ισχυρισμό της. Ανέφερε το ελεφαντοστέινο ομοίωμα του Αλέξανδρου, τη ζωφόρο που απεικονίζει μια δράση, η οποία όπως έλεγε, προϋπέθετε να έχει ήδη συμβεί, καθώς και την επιθυμία του Μακεδόνα στρατηλάτη να ταφεί στον τόπο του.
Επιπλέον, έκανε λόγο για το χρονικό κενό ανάμεσα στην ταφή και την κατασκευή του μαυσωλείου, για το ύψος του νεκρού, που –σύμφωνα με την ίδια– δεν αντιστοιχεί στον Φίλιππο, αλλά στον Αλέξανδρο και τέλος για την παρουσία χουντίτη, ενός αιγυπτιακού ορυκτού μέσα στον τάφο.
«Θα δικαιωθώ από την επόμενη γενιά»
Σε ερώτηση γιατί η θέση της δεν βρίσκει ανταπόκριση στην επιστημονική κοινότητα, η Αρβελέρ απάντησε με χαρακτηριστική σαφήνεια: «Δεν επιτρέπεται 50 χρόνια τουλάχιστον οι Έλληνες αρχαιολόγοι να έχουν τον Αλέξανδρο και να μην το έχουν κοιτάξει ποτέ».
Όταν ρωτήθηκε, αν θεωρεί πως οι αρχαιολόγοι αποφεύγουν να παραδεχθούν μια πιθανή εσφαλμένη ερμηνεία για να μη φανεί διαχρονική ανεπάρκεια, απάντησε: «Ε βέβαια…».
Σχετικά με το αν πιστεύει ότι η θεωρία της θα δικαιωθεί, η Αρβελέρ είχε δηλώσει: «Όταν έρθει η επόμενη γενιά αρχαιολόγων, από εκείνους που ήταν στην ανασκαφή και όταν εγώ δεν θα είμαι πια στη ζωή…».
Κλείνοντας τη συνέντευξη, είχε επαναλάβει με έμφαση: «Εγώ έχω ανάγκη. Εγώ νομίζω, ότι είναι το μόνο πραγματικό, μεγάλο πράγμα που έχω κάνει. Τόσο σίγουρη είμαι…».
Αλησμόνητες Πατρίδες Αλμωπίας: Μήνυμα τιμής για την Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ (1926 – 2026)
Σήμερα η παγκόσμια ιστορική και πνευματική κοινότητα θρηνεί την απώλεια μιας από τις πιο λαμπρές μορφές της ελληνικής διανόησης και της βυζαντινής επιστήμης. Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών, αφήνοντας πίσω της μια ανεκτίμητη κληρονομιά γνώσης, φρόνησης και πολιτιστικής αυτογνωσίας.
Γεννημένη στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926 από γονείς πρόσφυγες της Μικράς Ασίας – ο πατέρας της από τα Μουδανιά και η μητέρα της από την Προύσα – η ζωή της υπήρξε από τα πρώτα βήματα άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία του Ελληνισμού που γεννήθηκε, άνθησε και υπέστη τραγωδία στην Ανατολή.
Αυτή η μικρασιατική κληρονομιά δεν ήταν μια απλή καταγωγή, αλλά η ρίζα που διαμόρφωσε την πρώιμη προσωπική και πνευματική της ταυτότητα. Η εμπειρία της προσφυγιάς, τα αφηρημένα απόηχα των ιστοριών του πατέρα και της μητέρας της για τη συναρπαστική αλλά και τραγική ζωή των Ελλήνων στην Ανατολή, υπήρξαν σιωπηλή αλλά σταθερή πηγή έμπνευσης για τη μετέπειτα ζωή της – μια ζωή αφιερωμένη στην ιστορική έρευνα, την κατανόηση του παρελθόντος και την ανάδειξη της πολιτιστικής συνοχής ανάμεσα στις γενιές.
Ως ιστορικός και βυζαντινολόγος διεθνούς κύρους, υπηρέτησε με πάθος την επιστήμη της Ιστορίας, μελετώντας βαθιά το Βυζάντιο που υπήρξε ο ενδιάμεσος κόσμος ανάμεσα στην ελληνική αρχαιότητα και τη νεότερη Ευρώπη. Στο έργο και τις διδασκαλίες της συνυφαίνεται η κατανόηση ότι οι ιστορικές μνήμες δεν είναι νεκρές αλλά ζωντανές, καθώς οι κοινότητες που τις φέρουν – όπως οι μικρασιατικές – συνεχίζουν να διαμορφώνουν την ταυτότητα του Ελληνισμού.
Η ακαδημαϊκή της διαδρομή είναι γνωστή: η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και στη συνέχεια η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, καθιστώντας την φάρο για τις γυναίκες στην ανώτατη εκπαίδευση και επιστήμη.
Αλλά πάνω από όλα, η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ υπήρξε γέφυρα ανάμεσα στην ιστορία και τις σύγχρονες κοινωνίες, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη, ανάμεσα στη μνήμη και την ερμηνεία. Η προσφυγική της καταγωγή, η βαθιά γνώση των ιστορικών συνεχών που συνδέουν τη Μικρά Ασία με την Ελλάδα, μας υπενθυμίζει ότι η ιστορία δεν είναι στατική· είναι δρώσα και καθορίζει το παρόν μας.
Σε μια εποχή που η μνήμη των «Αλησμόνητων Πατρίδων» κινδυνεύει να ξεθωριάσει, το έργο της μάς καλεί όλους να κρατήσουμε ζωντανή αυτήν τη μνήμη, να την τιμήσουμε με έρευνα, με σεβασμό και με συνεχή διάλογο για την αξία της ιστορικής γνώσης. Η κληρονομιά της δεν ανήκει μόνο στις ακαδημαϊκές σελίδες ή στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα· ανήκει σε όλους όσους αναζητούν την αλήθεια για τον εαυτό τους και για τον τόπο τους.
Καλό ταξίδι, σπουδαία Ελληνίδα. Η μνήμη και το έργο σου θα συνεχίσουν να φωτίζουν τις γενιές που έρχονται.
Σταύρος Βαφειάδης
Πρόεδρος Ιστορικής & Λαογραφικής Εστίας Αλμωπίας «Αλησμόνητες Πατρίδες»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Οι όροι χρήσης που ισχύουν για τη δημοσίευση των σχολίων, έχουν ως εξής:
Κάτωθι των περισσοτέρων κειμένων του διαδικτυακού τόπου παρέχεται η δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους χρήστες/ επισκέπτες. Η δυνατότητα αυτή είναι καταρχήν ελεύθερη. Ωστόσο, η συντακτική ομάδα δύναται να προβεί άμεσα και χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση ή αιτιολόγηση, στη διαγραφή οιουδήποτε σχολίου κρίνει ότι είναι εκτός του δεοντολογικού πλαισίου, των στόχων και των υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου, ειδικά δε εάν αυτό είναι υβριστικό, ειρωνικό, έχει στόχο να προσβάλλει τρίτο πρόσωπο ή την ιστοσελίδα.
Σε καμία περίπτωση ο διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου δεν υιοθετεί, ενστερνίζεται, αποδέχεται ή εγγυάται την αλήθεια των προσωπικών σκέψεων, αντιλήψεων και πληροφοριών, οι οποίες εκφράζονται από τους επισκέπτες/χρήστες της ιστοσελίδας.
Με την αποστολή ενός σχολίου αυτόματα αποδέχεστε τους όρους χρήσης.
Η συντακτική ομάδα του Aridaia News