Κατώτατος μισθός: Πάνω από τα 950 ευρώ το 2027 – Ποιοι κερδίζουν και πόσο – Το «ντόμινο» σε Δημόσιο, τριετίες και επιδόματα

Ο κατώτατος μισθός εισέρχεται ξανά στο επίκεντρο της οικονομικής και πολιτικής συζήτησης, καθώς η κυβέρνηση προαναγγέλλει ότι η αναπροσαρμογή του 2027 δεν θα περιοριστεί στον αρχικό στόχο των 950 ευρώ.

Η τελική απόφαση θα επηρεάσει άμεσα εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα και θα προκαλέσει ένα ευρύτερο «ντόμινο» αυξήσεων σε Δημόσιο, τριετίες και κοινωνικές παροχές.

Νέο σημείο εκκίνησης τα 950 ευρώ

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά τη συζήτηση για τις κατώτατες αποδοχές, δηλώνοντας ότι ο μισθός θα έχει ξεπεράσει τα 950 ευρώ πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές. Ο πρωθυπουργός ανέφερε χαρακτηριστικά: «Στόχος της κυβέρνησης είναι η συνολική ευημερία της οικονομίας να φτάσει σε κάθε πολίτη, σε κάθε γωνιά της χώρας. Ήμασταν συνεπείς στο προεκλογικό μας πρόγραμμα. Σας είπα τότε ότι θέλω ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ. Τώρα σας λέω μετά βεβαιότητας ότι πριν τις εκλογές θα έχει ξεπεράσει τα 950 ο κατώτατος μισθός».

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση μετατρέπει ουσιαστικά τα 950 ευρώ από τελικό κυβερνητικό στόχο σε αφετηρία των διαπραγματεύσεων. Στην αγορά έχουν ήδη αρχίσει να εξετάζονται σενάρια για 960 ή 970 ευρώ, χωρίς να αποκλείονται διαφορετικές προτάσεις κατά τη διαβούλευση. Πρέπει, πάντως, να υπογραμμιστεί ότι κανένα από αυτά τα ποσά δεν αποτελεί ακόμη ειλημμένη απόφαση.

Ο κατώτατος μισθός βρίσκεται από την 1η Απριλίου 2026 στα 920 ευρώ μεικτά, αυξημένος κατά 40 ευρώ ή 4,55% σε σχέση με τα 880 ευρώ. Το κατώτατο ημερομίσθιο των εργατοτεχνιτών διαμορφώθηκε αντίστοιχα στα 41,09 ευρώ. Από το 2019 η συνολική ονομαστική αύξηση του κατώτατου μισθού ανέρχεται σε 270 ευρώ τον μήνα ή 41,54%.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες

Η νέα διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027, με τις εισηγήσεις των κοινωνικών εταίρων και των επιστημονικών φορέων. Η τελική πρόταση θα οδηγηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο τον Μάρτιο και, εφόσον ακολουθηθεί το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, ο νέος μισθός θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2027. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση θα αποτυπωθεί στις μισθοδοσίες του Απριλίου, πιθανότατα σε μικρή χρονική απόσταση από τις εθνικές εκλογές.

Το 2027 θα είναι και η τελευταία χρονιά κατά την οποία ο κατώτατος μισθός θα καθοριστεί με κυβερνητική απόφαση έπειτα από διαβούλευση. Από το 2028 προβλέπεται η ενεργοποίηση αυτοματοποιημένου μηχανισμού, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τον πληθωρισμό –με ιδιαίτερη βαρύτητα στις αυξήσεις τιμών που αντιμετωπίζει το χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κλίμακας– και την εξέλιξη της παραγωγικότητας. Παράλληλα, θα ισχύει ρήτρα που δεν θα επιτρέπει ονομαστική μείωση του κατώτατου μισθού.

Τι σημαίνουν τα σενάρια για τις καθαρές αποδοχές

Με τα σημερινά φορολογικά και ασφαλιστικά δεδομένα, τα 920 ευρώ μεικτά αντιστοιχούν περίπου σε 772 ευρώ καθαρά για έναν εργαζόμενο πλήρους απασχόλησης ηλικίας 30 ετών χωρίς παιδιά. Εάν ο κατώτατος μισθός αυξηθεί στα 950 ευρώ, οι καθαρές αποδοχές εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν κοντά στα 794 ευρώ, δηλαδή περίπου 22 ευρώ περισσότερα τον μήνα.

Στο σενάριο των 970 ευρώ, ο καθαρός μισθός υπολογίζεται περίπου στα 808 ευρώ, με μηνιαίο καθαρό όφελος 36 ευρώ σε σχέση με σήμερα. Εάν επιλεγεί το πιο φιλόδοξο σενάριο των 1.000 ευρώ, οι καθαρές αποδοχές εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου στα 829 ευρώ, αυξημένες κατά 57 ευρώ. Τα ποσά είναι ενδεικτικά, καθώς το τελικό καθαρό όφελος θα εξαρτηθεί από την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση και το φορολογικό και ασφαλιστικό καθεστώς που θα ισχύει το 2027.

Σε ετήσια βάση και με δεδομένο ότι στον ιδιωτικό τομέα καταβάλλονται 14 μισθοί, η μετάβαση από τα 920 στα 950 ευρώ ισοδυναμεί με ονομαστική αύξηση 420 ευρώ μεικτά. Στα 970 ευρώ το ετήσιο μεικτό όφελος φτάνει τα 700 ευρώ, ενώ στα 1.000 ευρώ ανέρχεται στα 1.120 ευρώ. Τα ποσά αυτά αποτυπώνουν το όφελος σε πλήρη ετήσια βάση· για το 2027 θα υπάρξει αναλογικός υπολογισμός, καθώς η αύξηση προγραμματίζεται να εφαρμοστεί από τον Απρίλιο.

Περίπου 550.000 οι άμεσα ωφελούμενοι

Η πρώτη και μεγαλύτερη ομάδα που θα επηρεαστεί αποτελείται από περίπου 550.000 εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα οι οποίοι αμείβονται σήμερα με τον κατώτατο μισθό. Οι συνολικοί ωφελούμενοι, όμως, υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 1,3 εκατομμύρια, καθώς η αναπροσαρμογή επεκτείνεται στους δημοσίους υπαλλήλους, σε όσους δικαιούνται τριετίες και στους δικαιούχους παροχών που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό.

Για τους εργαζομένους του Δημοσίου ισχύει πλέον η αρχή της ισόποσης ονομαστικής αύξησης. Ο νόμος προβλέπει ότι οι βασικοί μισθοί των μισθολογικών κλιμακίων προσαυξάνονται κατά το ίδιο ποσό με την εκάστοτε ονομαστική αύξηση του κατώτατου μισθού. Έτσι, εάν ο κατώτατος ανέβει από τα 920 στα 970 ευρώ, οι βασικοί μισθοί στο Δημόσιο θα αυξηθούν οριζόντια κατά 50 ευρώ μεικτά τον μήνα. Το 2026 η αντίστοιχη αύξηση των 40 ευρώ πέρασε σε όλα τα βασικά μισθολογικά κλιμάκια.

Πώς επηρεάζονται οι τριετίες

Σημαντικότερο όφελος θα έχουν όσοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και διαθέτουν αναγνωρισμένη προϋπηρεσία. Για τους υπαλλήλους προβλέπεται προσαύξηση 10% για κάθε τριετία και μέχρι τρεις τριετίες, δηλαδή συνολικά έως 30%. Για τους εργατοτεχνίτες η προσαύξηση ανέρχεται σε 5% ανά τριετία, μέχρι έξι τριετίες και επίσης έως συνολικό ποσοστό 30%. Ως προϋπηρεσία προσμετράται ο χρόνος που είχε συμπληρωθεί πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2012 και εκείνος που διανύεται μετά το «ξεπάγωμα» των τριετιών την 1η Ιανουαρίου 2024.

Ενδεικτικά, εάν ο κατώτατος μισθός καθοριστεί στα 970 ευρώ και εφαρμοστεί η νόμιμη προσαύξηση επί της νέας βάσης, ένας υπάλληλος με μία τριετία θα δικαιούται 1.067 ευρώ μεικτά, με δύο τριετίες 1.164 ευρώ και με τρεις τριετίες 1.261 ευρώ. Σε σύγκριση με τα σημερινά ποσά των 1.012, 1.104 και 1.196 ευρώ αντίστοιχα, το μηνιαίο μεικτό όφελος αυξάνεται ανάλογα με την αναγνωρισμένη προϋπηρεσία.

Το «ντόμινο» σε επιδόματα και παροχές

Η αναπροσαρμογή συμπαρασύρει και κοινωνικές παροχές που υπολογίζονται με βάση τον νομοθετημένο μισθό ή ημερομίσθιο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι παροχές μητρότητας, γονικής άδειας και ανεργίας, χωρίς να είναι δυνατόν να προσδιοριστούν από τώρα τα τελικά ποσά, καθώς εξαρτώνται από τον τρόπο υπολογισμού και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε δικαιούχου.

Ιδιαίτερα άμεση είναι η επίδραση στην ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας και στην επιδότηση της γονικής άδειας, οι οποίες συνδέονται με τις κατώτατες αποδοχές. Παράλληλα, επηρεάζονται το επίδομα αδείας και τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, καθώς υπολογίζονται πάνω στις τακτικές αποδοχές.

Οι ενστάσεις των επιχειρήσεων

Οι εργοδοτικοί φορείς δεν απορρίπτουν την ανάγκη αύξησης των μισθών, ζητούν όμως αντισταθμιστικά μέτρα, προειδοποιώντας ότι το πρόσθετο κόστος επιβαρύνει κυρίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκονται η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών –με τουλάχιστον 0,5 ποσοστιαία μονάδα να έχει δρομολογηθεί για το 2027–, πιθανή μείωση της προκαταβολής φόρου και προγράμματα ευνοϊκής χρηματοδότησης.

Το τελικό ύψος της αύξησης θα κριθεί από την πορεία του πληθωρισμού, της παραγωγικότητας, της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης. Το μόνο δεδομένο σε αυτή τη φάση είναι ότι τα 950 ευρώ δεν αποτελούν πλέον το «ταβάνι». Η πραγματική εικόνα θα αποσαφηνιστεί τον Μάρτιο του 2027, όταν θα πρέπει να εξισορροπηθούν η ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος με τις αντοχές των επιχειρήσεων και της οικονομίας.