Οργή για το «μπλόκο» στην Εγνατία

Στο ΣτΕ προσφεύγει η Περιφέρεια Ηπείρου, καθώς μεγάλο μέρος του αυτοκινητοδρόμου παραμένει αποκλεισμένο εδώ και εννέα μήνες, ενώ τα διόδια της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αυξάνονται έως και 170%.Σε ένα πρωτοφανές πεδίο δοκιμασίας για τους οδηγούς έχει μετατραπεί η Εγνατία Οδός, ο εμβληματικός αυτοκινητόδρομος που σχεδιάστηκε για να άρει τη γεωγραφική απομόνωση της βόρειας Ελλάδας. Εννέα μήνες μετά την επίσημη παραχώρησή του σε ιδιωτική κοινοπραξία (1/1/2026), το οδικό δίκτυο, σε μήκος περίπου 29 χλμ., παραμένει μονοδρομημένο σε κρίσιμα σημεία και κυρίως στις σήραγγες, προκειμένου να εκδοθούν, εκ των υστερών, οι εκκρεμείς πιστοποιήσεις ασφαλείας.

Οπως είναι λογικό, οι εκτεταμένες στενώσεις και οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, που αναμένεται να διαρκέσουν έως και 36 μήνες, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τις αρχές του 2029, έχουν πυροδοτήσει θύελλα αντιδράσεων από θεσμικούς παράγοντες, τεχνικούς φορείς και την τοπική κοινωνία που γίνονται αποδέκτες της ταλαιπωρίας αλλά και της αύξησης του κόστους των διοδίων, χωρίς αυτό να συμβαδίζει με την αναβάθμιση των υπηρεσιών. Παράλληλα, μεταξύ άλλων, η Περιφέρεια Ηπείρου είναι έτοιμη να προσφύγει στο ΣτΕ κατά των νέων επιβαρύνσεων στα διόδια.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση εξαντλείται στη σύσταση για «υπομονή», τονίζοντας ότι η ασφάλεια αποτελεί «αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα». Η στάση αυτή, ωστόσο, έχει δεχθεί επικρίσεις από βουλευτές της αντιπολίτευσης, οι οποίοι με αλλεπάλληλες ερωτήσεις στη Βουλή ζητούν απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα, όπως γιατί όσο η Εγνατία βρισκόταν υπό κρατικό έλεγχο, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025, δεν ίσχυε καμία απολύτως ρύθμιση, αντίθετα οι «κίνδυνοι» ανακαλύφθηκαν μόλις το έργο παραδόθηκε στον ιδιώτη.

Σημειώνεται ότι η παραχώρηση στην κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis ήταν μια απόφαση που η κυβέρνηση προώθησε με στόχο τον εκσυγχρονισμό, τη βαριά συντήρηση και τη χρηματοδότηση του δικτύου, χωρίς περαιτέρω επιβάρυνση του κρατικού Προϋπολογισμού. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή έφερε στο φως σοβαρά, χρόνια προβλήματα. Οπως αναδείχθηκε στη Βουλή, οι συγκεκριμένες υποδομές στερούνταν επί σειρά ετών τις απαραίτητες ευρωπαϊκές πιστοποιήσεις ασφαλείας, ειδικά για τη διαχείριση πυρασφάλειας, τον εξαερισμό και τη διέλευση επικίνδυνων φορτίων.
Αντιδράσεις

Η ανεξάρτητη βουλευτής Κοζάνης, Καλλιόπη Βέττα, δηλώνει στη Realnews ότι «αυτό που αποκαλύπτεται πίσω από τη ρητορική της κυβέρνησης περί εκσυγχρονισμού και σωτήριας επένδυσης είναι μια διαφορετική πραγματικότητα. Αυτή τη στιγμή Εγνατία Οδός σημαίνει μεγάλη ταλαιπωρία και εκνευρισμό για τους διερχόμενους οδηγούς, σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των μετακινήσεων και τεράστιο κόστος για τους πολίτες. Η παραχώρηση στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis φέρνει εκτίναξη του κόστους διέλευσης έως και 170% μέχρι το 2028, δηλαδή από 19,30 ευρώ θα πάει στα 52,20 ευρώ για Ι.Χ. Παράλληλα, έχουμε και μια αποδυνάμωση του δημόσιου ελέγχου, καθώς το Δημόσιο καλείται για ακόμα μία φορά να πληρώσει. Το παράδοξο, μάλιστα, είναι ότι, ενώ έχει προβλεφθεί στη σύμβαση να δοθούν από το Δημόσιο χρήματα για να πιστοποιηθούν οι σήραγγες, δεν προβλέφθηκε η μείωση του αντιτίμου των διοδίων όσο διαρκούν οι εργασίες, από τη στιγμή που δεν παρέχονται εξ ολοκλήρου υπηρεσίες στους πολίτες».

Η ανάγκη για έργα αναβάθμισης αναδεικνύει μια βαθύτερη αντίφαση, δηλώνει από την πλευρά του και ο δήμαρχος Ιωαννιτών, Θωμάς Μπέγκας. «Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι ο άξονας αυτός λειτουργούσε μέχρι σήμερα χωρίς να έχουν διασφαλιστεί οι προδιαγραφές ασφαλείας των σηράγγων. Και αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα. Αν και κανείς δεν αμφισβητεί την ανάγκη εργασιών αναβάθμισης, έστω και εκ των υστέρων, η απόφαση να λειτουργήσει ο δρόμος με μία λωρίδα ανά κατεύθυνση δημιουργεί τεράστια προβλήματα», εξηγεί.

Το αντίτιμο

Το γεωγραφικό ανάγλυφο της Εγνατίας Οδού καθιστά την Ηπειρο το επίκεντρο της κρίσης. Οι περισσότερες σήραγγες βρίσκονται στα όρια της συγκεκριμένης περιφέρειας, με το τμήμα από την Ηγουμενίτσα έως τα Γρεβενά να παρουσιάζει τις μεγαλύτερες τεχνικές δυσκολίες και τις συχνότερες στενώσεις. Το βάρος αυτής της ιδιότυπης ομηρίας δεν το σηκώνουν μόνο οι περαστικοί οδηγοί, αλλά και οι μόνιμοι κάτοικοι. «Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά τους μόνιμους κατοίκους της περιοχής μας, καθώς αυτοί χρησιμοποιούν καθημερινά τον δρόμο. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε καμία ενημέρωση σχετικά με το χρονοδιάγραμμα των έργων. Η εικόνα που έχουμε αυτή τη στιγμή είναι ότι δεν εκτελούνται εργασίες», υπογραμμίζει ο Θ. Μπέγκας.

Την ίδια στιγμή που η καθημερινή μετακίνηση μετατρέπεται σε «σαφάρι» καθυστερήσεων, το αντίτιμο των διοδίων εκτοξεύεται. Κατά την περίοδο της δημόσιας διαχείρισης, η χρέωση αντιστοιχούσε σε περίπου 3 λεπτά ανά χιλιόμετρο, ενώ με βάση το νέο καθεστώς η χρέωση αναμένεται να αγγίξει έως και τα 8 λεπτά ανά χιλιόμετρο μέχρι το 2028.

«Μια σώφρονα πολιτική από την πλευρά της κυβέρνησης θα ήταν να μειώσει τα διόδια ως μια κίνηση καλής θέλησης. Οφείλει το κράτος να αναγνωρίσει ότι για την κατάσταση αυτή δεν φταίνε οι πολίτες», τονίζει ο δήμαρχος Ιωαννιτών, συμπληρώνοντας ότι δηλώσεις από επίσημα χείλη που προτρέπουν τους κατοίκους να χρησιμοποιούν τον παράπλευρο επαρχιακό δρόμο στερούνται σοβαρότητας.

Τα ερωτήματα

Στο κάδρο των έντονων διαμαρτυριών μπαίνει πλέον δυναμικά και ο τεχνικός κόσμος της περιοχής, αναδεικνύοντας το μέγεθος του διοικητικού τέλματος και της έλλειψης διαφάνειας. Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηπείρου, Ιωάννης Τσίγκρος, αναφέρει: «Μετά τη σύμβαση παραχώρησης από την έναρξη του 2026 παρουσιάστηκε το πρόβλημα της μη πιστοποίησης των σηράγγων. Η παραχωρησιούχος εταιρεία έπρεπε να τις πιστοποιήσει. Ηταν ένα πρόβλημα που υπήρχε από παλιά και αυτό δημιούργησε μεγάλο πρόβλημα στην κίνηση, ιδιαίτερα στην Ηπειρο».

Το Επιμελητήριο έχει αποστείλει δύο επιστολές στον αρμόδιο υφυπουργό Υποδομών, Νίκο Ταχιάο. Η πρώτη, με ημερομηνία 9 Απριλίου, παραμένει αναπάντητη, ενώ η δεύτερη που εστάλη την περασμένη Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου καταγγέλλει ότι η παρατεταμένη σιωπή του υπουργείου δεν συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας. Το ΤΕΕ Ηπείρου ζητά άμεση ενημέρωση, απαιτώντας να έρθουν στο φως τα κρυφά προσαρτήματα της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας στην ιδιωτική κοινοπραξία.

Τα ερωτήματα που θέτει το ΤΕΕ είναι αμείλικτα: Υπάρχει μελέτη του ΤΑΙΠΕΔ που πρότεινε στοχευμένες παρεμβάσεις αντί για οριζόντιες μονοδρομήσεις; Εκτελούνται πράγματι εργασίες αυτή τη στιγμή; Ποιος πληρώνει το μάρμαρο;

Η Κ. Βέττα αποκάλυψε στη Βουλή ότι ήδη έχουν διατεθεί από το κράτος 180 εκατομμύρια ευρώ για τις εργασίες αυτές, με το ποσό να αναμένεται να φτάσει τα 350 εκατομμύρια. Το Δημόσιο, δηλαδή, χρηματοδοτεί αδρά τις παρεμβάσεις συμμόρφωσης και οι πολίτες συνεχίζουν να πληρώνουν αυξημένα διόδια για έναν δρόμο-εργοτάξιο;

Δικαστική οδός

Από την πλευρά της, η Περιφέρεια Ηπείρου επιλέγει τη δικαστική οδό και είναι έτοιμη να προσφύγει εκ νέου, για δεύτερη φορά μετά το 2021, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, προκειμένου να υποχρεωθεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να εφαρμόσει την απόφαση που είχε ληφθεί για ακύρωση υπουργικής απόφασης που καθόριζε απαλλαγές από την καταβολή διοδίων για κατοίκους όμορων περιοχών και ανέργους.

«Ζητούσαμε να περιληφθεί στους απαλλασσόμενους το σύνολο των κατοίκων και των δραστηριοποιούμενων επαγγελματικά στην Π.Ε. Ιωαννίνων. Το υπουργείο δεν συμμορφώθηκε με την απόφαση. Η περιφέρεια, από κοινού με κατοίκους και επαγγελματίες, προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας προκειμένου να υποχρεωθεί να την εφαρμόσει», λέει στην «R» o περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης και συνεχίζει: «Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις από το δικαστήριο, το υπουργείο και πάλι δεν συμμορφώθηκε. Με έγγραφό του συνομολόγησε την υποχρέωση συμμόρφωσης, αλλά επικαλέστηκε ως δικαιολογία την επικείμενη τότε παραχώρηση της Εγνατίας Οδού στην παραχωρησιούχο εταιρεία. Το ΣτΕ, διαπιστώνοντας την άρνηση συμμόρφωσης, υποχρέωσε τελικά το υπουργείο να καταβάλει αναλογικά στους αιτούντες ποσό 70.000 ευρώ». Ηδη, με σχετική ρύθμιση, οι απαλλαγές από την καταβολή διοδίων συνεχίζουν να ισχύουν για όσους αναφέρονται στην προσβληθείσα υπουργική απόφαση και μετά την παραχώρηση στον ιδιώτη. «Η Περιφέρεια Ηπείρου είναι αποφασισμένη να προχωρήσει μέχρι πλήρους δικαίωσης τον αγώνα προκειμένου να υποχρεωθεί το υπουργείο να συμμορφωθεί», καταλήγει ο Αλ. Καχριμάνης.

Τα κόμματα

Στην ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης των κυκλοφοριακών προβλημάτων που έχουν προκύψει στην Εγνατία Οδό, λόγω της μονοδρόμησης στις σήραγγες, θέτει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, ζητώντας παράλληλα διευκρινίσεις για την αδειοδότηση των σηράγγων και το κόστος που καλείται να αναλάβει το Δημόσιο. Στην τελευταία ανακοίνωσή του, στις 25 Αυγούστου, αναφέρει: «Η επιστροφή των αδειούχων βρίσκει για ακόμα μια φορά χιλιάδες οδηγούς αντιμέτωπους με μια Εγνατία Οδό σε καθεστώς διαρκούς ταλαιπωρίας, αφού σε δεκάδες σήραγγες η κυκλοφορία διεξάγεται εδώ και μήνες σε μία λωρίδα, με χαμηλές ταχύτητες, ουρές και μεγάλες καθυστερήσεις. Με το επιχείρημα ότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η αδειοδότηση μέρους των σηράγγων ως προς τις απαιτήσεις ασφαλούς λειτουργίας τους, η παραχωρησιούχος εταιρεία επικαλείται λόγους οδικής ασφάλειας και υποστηρίζει ότι η μονοδρόμηση μειώνει την ταχύτητα, άρα και την πιθανότητα ατυχήματος. Προκύπτουν όμως κρίσιμα ερωτήματα και το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο, καθώς η αδειοδότηση των σηράγγων συνδέεται με υπέρογκες πρόσθετες οικονομικές υποχρεώσεις για το Δημόσιο – ήδη 180 εκατ. ευρώ, με δυνατότητα περαιτέρω αύξησης. Και όμως, όταν η Βουλή κλήθηκε να ψηφίσει τη σύμβαση παραχώρησης, δεν είχε μπροστά της τα παραρτήματά της, δηλαδή το υλικό που θα επέτρεπε ουσιαστικό έλεγχο αυτών των όρων και επιβαρύνσεων». Τέλος, σε ερώτηση προς τον υπουργό Υποδομών που κατέθεσαν έξι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στις 28 Αυγούστου κατήγγειλαν τα σοβαρά προβλήματα στα έργα της Εγνατίας Οδού. Οπως ανέφεραν, μετά την παραχώρηση του άξονα παρατηρούνται αδικαιολόγητα κλειστές λωρίδες κυκλοφορίας και έλλειψη ΛΕΑ σε σήραγγες άνω των 500 μέτρων. Αυτό προκαλεί τεράστιες καθυστερήσεις και κινδύνους για την ασφάλεια των οδηγών. Παράλληλα, οι βουλευτές επέκριναν τις υπέρογκες αυξήσεις στα διόδια, ζητώντας ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εργασιών πιστοποίησης των σηράγγων και την αποκατάσταση της κυκλοφορίας.

Πηγή: real.gr