Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026

Παιδιά και εξάρτηση από οθόνη-κινητό: Πότε πρέπει να ανησυχούμε - Προτεινόμενες εναλλακτικές δραστηριότητες


Έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια μια παρατεταμένη χρήση σε οθόνες από τα παιδιά. Είναι γεγονός ότι με τη εξέλιξη της τεχνολογίας τα παιδιά έχουν πρόσβαση σε οθόνες και κινητά, είτε για εκπαιδευτικούς λόγους, είτε για ψυχαγωγικούς, ενώ πολλές φορές από μικρή ηλικία είναι σε θέση να χειρίζονται άψογα ένα λογισμικό. Ωστόσο η υπερβολική χρήση πολλές φορές οδηγεί σε συνέπειες που δεν είναι επιθυμητές σε σχέση με την φυσιολογική  ανάπτυξη των παιδιών που έχει να κάνει κυρίως τόσο με τον κοινωνικό όσο και με τον συναισθηματικό τομέα. Όταν η χρήση τείνει να γίνει υπερβολική οδηγεί στην εξάρτηση με αποτέλεσμα να υπάρχουν  δυσκολίες που επηρεάζουν τη  γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.

Η εξάρτηση από τις οθόνες αποτελεί μια σύγχρονη πρόκληση που επηρεάζει τη σωματική, γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Η κατανόηση των συμπτωμάτων και η θέσπιση ορίων είναι καθοριστικά βήματα για την προστασία τους.

Σημάδια Εξάρτησης

Οι γονείς μπορούν να εντοπίσουν την υπερβολική ενασχόληση μέσω συγκεκριμένων ενδείξεων:
•    Απώλεια ελέγχου: Αδυναμία του παιδιού να σταματήσει τη χρήση, ακόμη και μετά από επανειλημμένες παροτρύνσεις.
•    Συναισθηματικές μεταπτώσεις: Έντονος εκνευρισμός, ευερεθιστότητα ή θλίψη όταν η οθόνη απομακρύνεται.
•    Εγκατάλειψη ενδιαφερόντων: Το παιδί χάνει το ενδιαφέρον του για χόμπι, αθλήματα ή παιχνίδι με φίλους.
•    Κοινωνική απόσυρση: Προτίμηση της ψηφιακής αλληλεπίδρασης έναντι της δια ζώσης επαφής με την οικογένεια και τους συνομηλίκους. 
Επιπτώσεις στην Ανάπτυξη
Η κατάχρηση οθονών συνδέεται με:
•    Γνωστικά προβλήματα: Μείωση της συγκέντρωσης, ελλειμματική προσοχή και δυσκολίες στη μάθηση.
•    Σωματική υγεία: Διαταραχές ύπνου (λόγω του μπλε φωτός), πονοκέφαλοι, καταπόνηση των ματιών και αυξημένος κίνδυνος παχυσαρκίας.
•    Ψυχική υγεία: Αυξημένα επίπεδα άγχους και συμπτώματα κατάθλιψης. 
                      
Προτεινόμενα Όρια Ανά Ηλικία

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (AAP):
•    0-18 μηνών: Καμία χρήση οθόνης (εξαιρουμένων των βιντεοκλήσεων με συγγενείς).
•    2-5 ετών: Έως 1 ώρα την ημέρα, με προτίμηση σε εκπαιδευτικό περιεχόμενο και παρουσία γονέα.
•    6+ ετών: Σταθερά όρια που διασφαλίζουν ότι η οθόνη δεν αντικαθιστά τον ύπνο, τη σωματική άσκηση και την κοινωνική ζωή. 

Τρόποι Αντιμετώπισης 

•    Καθιέρωση "Ζωνών χωρίς Οθόνες": Για παράδειγμα, απαγόρευση συσκευών κατά τη διάρκεια του φαγητού ή στο υπνοδωμάτιο.
•    Πρότυπο γονέα: Τα παιδιά μιμούνται τη συμπεριφορά των ενηλίκων· μειώστε τη δική σας χρήση μπροστά τους.
•    Εναλλακτικές δραστηριότητες: Ενθάρρυνση για επιτραπέζια παιχνίδια, αθλητισμό ή διάβασμα βιβλίων.
•    Ψηφιακά εργαλεία ελέγχου: Χρήση εφαρμογών γονικού ελέγχου για τον προγραμματισμό του χρόνου χρήσης.  
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω πάμε να δούμε κάποιες δραστηριότητες ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Η αντικατάσταση του χρόνου στην οθόνη με δημιουργικές δραστηριότητες βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην ενίσχυση του οικογενειακού δεσμού. Ακολουθούν προτάσεις ανά ηλικιακή ομάδα:

Νήπια (2-5 ετών)

Σε αυτή την ηλικία, η έμφαση δίνεται στην αισθητηριακή ανάπτυξη και την κίνηση. 
•    Παιχνίδι με υλικά: Χρήση πλαστελίνης, πηλού ή δαχτυλομπογιάς για την ενίσχυση της λεπτής κινητικότητας.
•    Κυνήγι θησαυρού στο σπίτι: Κρύψτε αντικείμενα και δώστε απλές οδηγίες για να τα βρουν.
•    Δοκός ισορροπίας: Τοποθετήστε μια ταινία ή σχοινάκι στο πάτωμα και ζητήστε τους να περπατήσουν πάνω του.
•    Αφήγηση παραμυθιών: Διαβάστε βιβλία ή φτιάξτε δικές σας ιστορίες χρησιμοποιώντας κούκλες ή λούτρινα παιχνίδια. 

Παιδιά Σχολικής Ηλικίας (6-12 ετών)

Τα παιδιά αυτής της ομάδας αναζητούν πρόκληση και συνεργασία. 
•    Επιτραπέζια παιχνίδια: Ενισχύουν τη στρατηγική σκέψη και την κοινωνικοποίηση.
•    DIY Κατασκευές: Δημιουργία αντικειμένων από ανακυκλώσιμα υλικά (π.χ. μολυβοθήκες από κουτιά).
•    Μαγειρική: Εμπλέξτε τα στην προετοιμασία απλών γευμάτων ή γλυκών.
•    Φυσική δραστηριότητα: Ποδήλατο, κρυφτό ή ομαδικά αθλήματα σε εξωτερικό χώρο. 
Έφηβοι (13+ ετών)
Για τους εφήβους, η απασχόληση πρέπει να συνδέεται με τα ενδιαφέροντά τους και την αυτονομία. 
•    Χόμπι: Ενασχόληση με τη μουσική, τη φωτογραφία (με παραδοσιακή μηχανή) ή την εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας.
•    Εθελοντισμός ή Αθλητισμός: Συμμετοχή σε τοπικές ομάδες ή αθλητικούς συλλόγους.
•    Στρατηγικά παιχνίδια: Παιχνίδια ρόλων ή σύνθετα παζλ που απαιτούν χρόνο και συγκέντρωση.
•    Πεζοπορία & Εξερεύνηση: Δραστηριότητες στη φύση που προσφέρουν εκτόνωση και ηρεμία. 
Συμβουλή: Δημιουργήστε ένα οπτικό πρόγραμμα (π.χ. στο ψυγείο) με τις δραστηριότητες της ημέρας, ώστε το παιδί να γνωρίζει πότε είναι η ώρα για παιχνίδι χωρίς οθόνη. Να σημειωθεί ότι όλα τα παραπάνω απαιτούν συζήτηση και υπομονή!

ΚΙΚΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ


 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Οι όροι χρήσης που ισχύουν για τη δημοσίευση των σχολίων, έχουν ως εξής:

Κάτωθι των περισσοτέρων κειμένων του διαδικτυακού τόπου παρέχεται η δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους χρήστες/ επισκέπτες. Η δυνατότητα αυτή είναι καταρχήν ελεύθερη. Ωστόσο, η συντακτική ομάδα δύναται να προβεί άμεσα και χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση ή αιτιολόγηση, στη διαγραφή οιουδήποτε σχολίου κρίνει ότι είναι εκτός του δεοντολογικού πλαισίου, των στόχων και των υπηρεσιών του διαδικτυακού τόπου, ειδικά δε εάν αυτό είναι υβριστικό, ειρωνικό, έχει στόχο να προσβάλλει τρίτο πρόσωπο ή την ιστοσελίδα.

Σε καμία περίπτωση ο διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου δεν υιοθετεί, ενστερνίζεται, αποδέχεται ή εγγυάται την αλήθεια των προσωπικών σκέψεων, αντιλήψεων και πληροφοριών, οι οποίες εκφράζονται από τους επισκέπτες/χρήστες της ιστοσελίδας.

Με την αποστολή ενός σχολίου αυτόματα αποδέχεστε τους όρους χρήσης.

Η συντακτική ομάδα του Aridaia News